سوگ عمومی، آسیبهای ناشی از عملیات روانی و راهکارهای جامع برای بازسازی اجتماعی
سوگ عمومی، آسیبهای ناشی از عملیات روانی و راهکارهای جامع برای بازسازی اجتماعی
جامعهی ما در حال گذر از یک برههی حساس و دشوار است. فقدانهای اخیر، نه تنها غم و اندوهی عمیق در دلها بر جای گذاشته، بلکه سوگ عمومی را نیز به عنوان یک واقعیت اجتماعی برجسته کرده است.
خانوادههای داغدار، بخش جداییناپذیر از این جامعه هستند و بازگشت به شرایط عادی، بدون توجه و رسیدگی به این زخم عمیق، امکانپذیر نخواهد بود.
درک ماهیت سوگ و خانوادههای داغدار
نکتهی کلیدی در این میان، درک این واقعیت است که بسیاری از این خانوادهها، قربانیانِ عملیات روانی پیچیده و هدفمند رسانههای معاند نظام هستند.
فقدان سواد رسانهای و دانش کافی برای تحلیل و تشخیص اخبار و اطلاعات نادرست، آنها را به سادگی در معرض فریب و القائات مخرب قرار داده است.
این خانوادهها، نه تنها عزیزان خود را از دست دادهاند، بلکه به نوعی، قربانیِ جنگ نرم و تهاجم فرهنگی نیز محسوب میشوند.
فراتر از سرکوب: نیاز به رویکردی جامع و پیشگیرانه
در مواجهه با این وضعیت، رویکردهای سنتی و صرفاً امنیتی، نظیر فیلترینگ، جمعآوری ماهواره و قطع اینترنت، نمیتوانند راهحلِ پایدار و موثری باشند.
این اقدامات، بیشتر جنبهی موقتی و سطحی دارند و قادر به مقابله با ریشههای اصلیِ این مسئله نیستند.
دشمن، با بهکارگیری جدیدترین تاکتیکهای عملیات روانی، بهطور شبانهروزی در حال فعالیت است و هدف اصلی او، ایجاد شکاف، تضعیف اعتماد و القای ناامیدی در جامعه است.
بنابراین، لازم است رویکردی جامع، هدفمند و پیشگیرانه در دستور کار قرار گیرد. این رویکرد، باید بر اساس درک عمیق از روانشناسی اجتماعی، آسیبشناسی رسانهای و نیازهای واقعی جامعه باشد.
راهکارهای عملیاتی و کارآمد
- به رسمیت شناختن و حمایت از سوگ عمومی: ایجاد بسترهای مناسب برای ابراز غم و اندوه عمومی، برگزاری مراسم سوگواری و یادبود، و ارائه خدمات روانشناختی و مشاوره به خانوادههای داغدار، از جمله اقدامات ضروری در این زمینه است.
- ارتقاء سواد رسانهای: اجرای برنامههای آموزشی هدفمند و مستمر برای ارتقاء سواد رسانهای در سطوح مختلف جامعه، بهویژه در میان نسل جوان و خانوادهها، ضروری است. این برنامهها باید شامل آموزش مهارتهای تحلیل و تشخیص اخبار جعلی، شناسایی منابع معتبر اطلاعات، و درک اهداف و انگیزههای رسانههای معاند باشد.
- بهرهگیری از ظرفیت نخبگان و متخصصان: تشکیل کارگروههای تخصصی با حضور نخبگان، محققان، روانشناسان، جامعهشناسان و مددکاران اجتماعی، برای طراحی و اجرای برنامههای جامع و هدفمند در این زمینه، ضروری است.
- توسعهی کارهای اجتماعمحور: تقویت و گسترش کارهای اجتماعمحور با هدف ایجاد شبکههای حمایتی قوی در میان خانوادهها و جوامع محلی، میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری اجتماعی ایفا کند.
- بازنگری برنامههای آموزشی و فرهنگی: بازنگری برنامههای آموزشی و فرهنگی با هدف تقویت ارزشهای ملی و مذهبی، ترویج فرهنگ مقاومت، و ارتقاء هویت ملی، میتواند نقش مهمی در مقابله با تهاجم فرهنگی و عملیات روانی دشمن داشته باشد.
- ایجاد اتاقهای فکر اجتماعی در وزارتخانهها: تشکیل اتاقهای فکر اجتماعی در وزارتخانههای مرتبط، با رویکردی اجتماعی و با بهرهگیری از نظرات و پیشنهادات متخصصان، میتواند به طراحی و اجرای برنامههای نوآورانه و کارآمد در این زمینه کمک کند.
- پایش مستمر و ارزیابی اثربخشی: اجرای برنامهها باید به صورت مستمر پایش و ارزیابی شوند تا از اثربخشی آنها اطمینان حاصل شود و در صورت نیاز، اصلاحات لازم انجام گیرد.
اولویتبندی و سرمایهگذاری
به نظر میرسد، در شرایط کنونی، پرداختن به این مسئله، میتواند بزرگترین و مهمترین وظیفهی کشور تلقی شود. این امر، نیازمند اولویتبندی و سرمایهگذاری مناسب در زمینههای ذکر شده است.
در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که مقابله با عملیات روانی دشمن، یک جنگ طولانیمدت و پیچیده است که نیازمند صبر، استقامت، و همکاری و همبستگی همهی اقشار جامعه است.
با اتخاذ رویکردی جامع و هدفمند، و با بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی، میتوانیم از آسیبپذیری جامعه کاسته و گامهای موثری در جهت بازسازی اجتماعی و تقویت بنیهی دفاعی کشور برداریم.
